Patronlar, sermaye
koyarak şirket kuran ve bu şirkette karar
alma yetkisi kendinde bulunan kişilerdir.
Günümüzde patronların sorunları sürekli
artmaktadır. Azalan karlılık oranlarının
yanında sürekli çalışanların beklentileri
tatmin etmek oldukça zordur. Gelişen
pazarlara ürün sunmak ta ayrı bir sorun
olarak karşımıza çıkmaktadır. Patronların
birçoğu aile şirketi kurduklarından dolayı
bir ölçüde riski dağıtmışlardır ama bu
onları daha çok yormaktadır. Çünkü aile
üyelerinin beklentileri birbirinden
farklıdır. Bu yazımızda patronlara genel
içerikli tavsiyelerimiz olacak. Patronlar bu
tavsiyelere kulak verirlerse şirketlerini
daha verimli yönetebilirler.
Size ait olan çalışma
alanlarını ve mülklerinizi tam olarak tespit
edin. Her türlü varlığı sayım yaparak rapor
haline getirin. Bu raporları
bilgisayarınızda ayrı başlıklar altında
kayıt altına alın ve sürekli güncelleyin.
Tüm çalışanlarınızı sürekli denetleyebilecek
altyapıyı oluşturun. Bu denetimi yaparken
çalışanların özel hayatına müdahale de
bulunmayın. Özellikle kameralı sistemler
çalışanları rahatsız edebilmektedir.
Denetimi kişisel boyutlara yayın ve
otokontrol sistemleri oluşturun.
Çalıştırdığınız kişi sayısı 100 kişiden
fazla ise kendinize bir ekip kurun 3 ile 7
kişiden oluşan bu ekipler hem işlerini
yapsınlar hem de sürekli iyileştirme ve
denetim faaliyetlerinde size yardımcı
olsunlar. İşe yeni bir eleman alımında
kesinlikle müdahalede bulunmayın ve
alınmasını istediğiniz kişiyi insan
kaynakları bölümüne bildirmeyin. Bırakın
insan kaynakları yetkin kişiyi bulsun ve işe
alsın.
Üst yönetim ile 3 ayda
ya da 6 ayda bir toplanarak stratejik
planlarınızı gözden geçirin. Bu toplantılara
çalışanları da dâhil edebilirsiniz. Gerekli
durumlarda çalışanlara ne yapacaklarını ve
onlardan neler beklediğinizi açıkça ifade
edin. Bu ifadeleri yazılı duruma
getirebilirsiniz.
Şirketler sürekli
değişim içindedirler. Bu değişim
organizasyon yapılarına da yansır. Şirketler
hiyerarşik yapıdan her geçen gün biraz daha
uzaklaşmaktadırlar. Hiyerarşik yapı yerini
günümüzde yerini başka anlayışlara
bırakmıştır. Her çalışan şirketin bir
ortağıdır, mantığı gelişmektedir. Bu anlayış
da çalışanlar şirket kârlarından pay
alabilmektedir.
Patronlar zamanlarını,
paralarını ve çalışanlarını etkin bir
biçimde değerlendirmek ve denetlemek
zorundadır. Değerlendirmek ve denetlemek
ancak yetkin insanlarla çalışmak suretiyle
mümkündür. Patronlar eğitime önem
vermelidir. Eğitim planlamalarına bizzat
katılmalıdırlar. Özellikle oryantasyon
eğitimlerine olanak vermelidirler.
Oryantasyonu kayıp olarak görmemeliler.
Patronlar genelde
çalışanları ciddiye almazlar onların da
duygularının olduğunu gözden kaçırırlar ve
empati kurmazlar. Çalışanlar sürekli aynı
işi yapmaktan sıkılırlar. Onları memnun
etmek zorlaşır. Bu yüzden iş rotasyonu
yapmak oldukça yararlı olacaktır. İş
rotasyonu çalışanı bu rutinlikten kurtarır.
Ancak rotasyonda dikkat edilmesi gereken bir
nokta vardır. Rotasyon çalışanın
yeteneklerine uygun olmalıdır.
Patronların dikkat
etmesi gereken bir nokta da çalışanların
eğitim ve yeteneklerine uygun
çalıştırılmadıkları gerçeğidir. Yüksek
eğitim almış kariyer hedefleyen biri,
kasiyer olarak veya bir fırında belli
saatlerde hamur makinesini çalıştırarak
tatmin olmaz. İşi sadece iş ve para kazanmak
amacı devam ettirir hatta kısa bir süre
sonra işten ayrılır. Patronlar sürekli
çalışanların duygu ve düşüncelerini takip
edebilmelidir. Bunu anketler, dilek
kutuları, bireysel öneri sistemleri ile
takip edebilir. Günümüzde bazı şirketler bu
işlemi daha kolay bir duruma getirmişlerdir.
Bu şirketler kendi web sitelerinde
oluşturdukları bloglarla çalışanların
düşüncelerini ve tavsiyelerini
öğrenebilmekte ve onlara cevap
verebilmektedir.
Patronlar yetkilerinin
bir kısmını devretmelidirler. Bu devri
yaparken görev tanımları oluşturmaları ve
beklentilerin hepsini kayıt altına
almalıdırlar. Çalışanlar, görev ve
yetkilerini ayrıntılı olarak bilmelidir.
Patronlar liderlik
özelliği taşımalıdır. Çalışanları motive
etmeyi bilmelidirler. Motivasyon unsuru
sadece para değildir. Çalışana ismiyle hitap
etmek bile bazen bir motivasyon unsurudur.
Patronlar çalışanların sorunlarını hızlı bir
biçimde çözebilmelidir. Onlarla beraber
ortak faaliyetlere katılmalıdır. Çalışanlara
daima yanınızdayım duygusunu
verebilmelidir.
Patronlar şirket içi
ve şirket dışı iletişimi geliştirmek
zorundadırlar. İletişim hem yatay hem de
dikey olarak etkin bir şekilde
yürütülmelidir. Patronlar şirket içinde
yazılı kurallar oluşturmalıdır. Yazılı
kurallar hiçbir şekilde ihlal edilmemelidir.
Kurallar bir defa ihlal edilirse
uygulanabilir olmaktan çıkar.
Patronların yaptıkları
önemli hatalardan biri de terfilerdir. İyi
çalışan biri, yönetici olarak terfi eder.
Bir bakmışsınız sorunlar iki kat artmış.
Bunun sebebi iyi çalışan birinin iyi
yönetici olamayacağı gerçeğidir. Yöneticilik
ayrı bir yetenek ister.
Son olarak patronlar
şeffaf bir işletme kurabilmelidir. Her
çalışanın maaşı, sigorta primleri gibi
bilgiler çalışanlara açık olmalıdır. Hatta
yıllık karlılığınızı çalışanlara
gösterebilmelisiniz. Kurumsallaşma yolunda
faaliyette bulunmalı ve gelecek nesillere
daha iyi bir kuruluş bırakabilmelisiniz.
Fevzi
Kostak
Yönetim ve Kalite
Uzmanı
ETİKA
Danışmanlık ve Eğitim Ltd. Şti.
kostak@etikadanismanlik.com